Na een jaar vol medische tegenslagen moest ik kort na nieuwjaar een drastische beslissing nemen: even op de rem gaan staan, pauzeknop induwen. Mijn lichaam is op, de batterijen leeg en mijn hoofd kan er niet langer omheen of doen alsof het niet zo is. Maar hoe neem je een break als je eigenlijk al in ‘ziekteverlof’ bent?
De winter van 2018-2019 was een heftige voor me: de ene longinfectie na de andere deed mijn conditie kelderen. Ik had echt nood de lente en de zomer. Voor mij is dat namelijk meestal de betere helft van het jaar. Helaas bleek dat afgelopen jaar niet echt het geval. Vooral gevaarlijke blaas- en nierinfecties, terugkerende wondproblemen en een bijzonder pijnlijke fronzen shoulder staken daar een stokje voor. Maar ‘de boer ploegde voort’, zoals het gezegde hier klinkt, en ik probeerde het hoofd boven water te houden. Ik ging door met mijn gemeenteraadswerk en al mijn andere engagementen. Ik verbeet de pijn en negeerde de vermoeidheid. Opmerkingen daarover door anderen liet ik aan mij voorbijgaan Soms niet eens bewust, maar gewoon door de opwinding en het enthousiasme van het moment. Meer en meer gaf mijn lichaam écht aan dat het genoeg was geweest. Meer en meer kreeg ik ook van dokters vaker te horen dat ze niets meer konden doen en dat rusten en mijn lichaam tijd gunnen om te recupereren echt de enige optie was.
Zo verliepen ook de feestdagen. Net voor kerst staken de eerste symptomen van een urosepsis terug de kop op. Ik wist meteen hoe laat het was en nam de juiste maatregelen samen met mijn huisarts. Daardoor kon ik deze keer gelukkig een ziekenhuisopname nipt vermijden en was ik thuis voor de feestdagen: gelukkig! Maar toch had ik na nieuwjaar een erg wrang gevoel. Ik was thuis geweest, ja, maar hoe? Ik was enkel in overlevingsmodus, enkel bezig met volhouden en opgelucht zijn als het me gelukt was. Maar had ik echt kunnen genieten van samenzijn en onbezonnen feest vieren? Nee, dat niet. Is dit het leven dat ik wil: enkel bezig zijn met overleven, met de dag doorkomen? Nee, dat wil ik niet.
Dus stond ik bijna op het punt mijn huisarts te bellen om een serieus gesprek te hebben over mijn euthanasiedossier en waar ik de grens zou trekken. En toen had ik een gesprek met mijn psychologe waarin het ons kwam te dagen dat ik ook ‘gewoon’ zou kunnen starten met een maand pauze. Een maand zonder vergaderingen en meetings, even geen verplichte nummertjes op nieuwjaarsrecepties allerhande, geen verenigingen, geen vrijwilligerswerk, niets… Alleen de broodnodige zelfzorg. Zo gezegd, zo gedaan. Het idee van een maand ‘vakantie’ zei me wel wat moet ik toegeven.
Inmiddels ben ik bijna halfweg die maand en ik probeer mezelf inderdaad geen thuiswerk toe te laten en geen tijdsdruk op te leggen als ik in huis wat onderneem. En toch heb ik nog geen moment gehad waarbij ik dacht: wat ga ik nu eens doen? Nog geen moment om een boekje te lezen of filmpje te kijken. Nee, zelfs nauwelijks middagdutjes komen eraan te pas. Want dat overleven, dat vraagt helaas wel wat. Uiteindelijk ben ik minstens halftijds bezet met dokters, ziekenhuis, kine, verpleging, enzovoort. Toegegeven is het net dat stuk waar ik het meeste ‘vakantie’ van zou willen nemen, maar dat kan helaas niet. Dat zal ook nooit meer kunnen. De tijd die dan nog overblijft, raakt al snel ingevuld met dingen die ook nodig zijn, maar iets minder dringend waren en daarom dus al lang werden uitgesteld zoals pedicure en de kapster.
Daarom heb ik zo’n bloedhekel aan het woordje ‘ziekteverlof’. Ik ben niet in verlof, ik ben niet in vakantie. Ik kan niet werken omdat ik mijn tijd en energie nodig heb om mezelf zo gezond als mogelijk te houden. En wees gerust, ook die bezigheden kunnen soms verdomd tijdrovend en saai zijn. Ik verspil mijn tijd in wachtkamers, doe al jaren dezelfde kine-oefeningen om de achteruitgang te beperken, word élke dag wakker om direct vrolijk te moeten doen tegen de verpleging terwijl ik me eigenlijk voel alsof er de hele nacht een vrachtwagen op me had geparkeerd… Zo ziet ook jouw ideaalbeeld van ‘verlof’ er niet uit, denk ik. Maar dat vreselijk misplaatste woord maakt ook in mijn hoofd demonen wakker die me allerlei nonsens influisteren. Dingen als: ‘jij verdient geen vakantie, want je bent eigenlijk elke dag al vrij’, of ‘jij moet je altijd aanpassen aan de agenda van de mensen die wél werken’, enzovoort. Het weerhoudt me ervan ‘neen’ te zeggen op elke vraag om hulp en ‘ja’ tegen elke extra taak of verantwoordelijkheid. Want, de anderen hebben het druk. En ik ben in ziekteverlof.
Sien
Ik ben vreselijk benieuwd hoe andere mensen hier tegenover staan. Ben jij ook ziek/beperkt? Dan wil ik graag weten of jij dat gevoel herkent. Ben je ook zo streng voor jezelf? Neem jij wel eens ‘vakantie’ van je bezigheden of engagementen? Moet je soms vechten over vooroordelen over je tijdsinvulling? Ben jij gezond en werken? Dan wil ik graag weten of jullie er ook zo over nadenken. Moet iemand die in ziekteverlof is altijd beschikbaar zijn en verdient die persoon ook vakantie? Of vind je dat wij eigenlijk al niet mogen klagen omdat we elke dag ‘vrij’ kunnen invullen? Plaats jullie ideeën hieronder of stuur ze me iets meer privé naar sien_lagae@hotmail.com.
chris.de.craene@telenet.be 29 januari 2020
Het zit er in gehamerd ….steeds verder doen, dapper zijn, je niet laten doen, zorgen voor anderen, maar soms kan het vat ook eens af zijn, en dan heb je weinig steun, zo van JIJ bent zo sterk, en je kan het allemaal wel. Niet dus : een dip toelaten en er op tijd eens uit ! onze geest wil ook vakantie, en daar geven we veel te weinig aan toe
Lien 29 januari 2020
Net omdat ik in de zorg werk begrijp ik maar al te goed dat ‘een pauze’ voor iedereen broodnodig is.
Voor mensen die werken, of dat nu full of halftime is en zeker voor mensen die beperkter door het leven gaan. Helaas ziet de buitenwereld veel te weinig dat ook jullie dagen vaak tot de nok vol gepland zijn. ‘Geniet’ van je pauze Sien en kom er maar snel terug bovenop!
Veerle 29 januari 2020
Herkenbaar! Het is sowieso een moeilijk evenwicht tussen leven en overleven en afgelopen zomer heb ik achteraf gezien ook alleen maar “overleefd”. Ik vind het soms moeilijk om het in de moment zelf te zien omdat je inderdaad zoals je zegt altijd in de mallemolen blijft van jezelf naar de volgende medische afspraak te sleuren of jezelf opnieuw te proberen op te peppen terwijl je vergaat van de pijn, maar je weet dat de verpleging sevens voor je deur staat en je wil niet flauw of depressief doen.
Ik heb het laatste jaar het gevoel dat ik, om alle miserie van mijn ziekte te compenseren, nood heb aan een groot tegengewicht van activiteiten waar ik mentale energie uit haal. Maar helaas vergen die nog steeds fysiek wel veel van mijn lichaam en ik merk nu ook dat ik opnieuw op de rem moet gaan staan en wat meer aan de saaie verplichte zelfzorg moet doen. Het zal altijd een moeilijk evenwicht blijven.
Ik hoop dat je zelfzorgperiode je lichaam en geest helpt en dat als het nodig is, je de moed hebt om deze nog te verlengen tot je klaar bent om opnieuw stap voor stap wat meer dingen te doen. Maar ik begrijp maar al te goed dat dat makkelijk gezegd dan gedaan is. Veel succes en moet gewenst!
berte 3 februari 2020
Lieve Sien
Chris heeft het mooi verwoordt, maar ik heb dat probleem ook. Mijn psychologe raadt me dat ook vaak aan. Een pauze, zelfzorg, … en sommigen verstaan dit niet want “je bent al de ganse dag thuis, jij moet toch niks” Dat doet pijn, zioets horen, voelen, merken …. I know.
Maar omdat we ons vaker voordoen dan dat we ons eigenlijk voelen valt het des te meer op voor anderen. Maar er is echt niks mee! (hoor mij … ik pleit ook schuldig hoor, luisteren naar mijn lichaam … ik moet dat ook meer doen)