Mijn Bucket List

Af en toe maak je als mens de balans op van je leven: wat heb je er tot nu toe van gemaakt? Wat had je anders gedaan als je de kans had? Wat wil je absoluut nog doen? Welke goede voornemens wil je nu eens echt gaan waarmaken? Die vragen leiden soms tot de ouderwetse nieuwjaarsvoornemens, waarvan – wees eerlijk – meestal niets in huis komt. Of tot vage toekomstplannen over wat je ooit wel eens zal doen als je de tijd hebt (of nog erger: als je op pensioen bent). Bij mij leidde het tot het groeien van een Bucket list.

Oorsprong

Het concept ‘Bucket list’ (letterlijk vertaald ‘emmerlijst’) verwijst naar een lijst die door terminaal zieke personen wordt opgesteld en alle zaken bevat die de persoon absoluut nog wil doen voor hij of zij sterft (’to kick the bucket’). Sinds het succes van de gelijknamige film The Bucket list, uit 1997, is het een algemeen gekende term. In de film vertolken Jack Nicholson en Morgan Freeman de rol van twee kamergenoten in het ziekenhuis die gelijktijdig te horen krijgen dat ze terminale kanker hebben en nog maximum een jaar te leven hebben. De een raakt diep in de put en gooit zijn lijstje met plannen voor de toekomst in de vuilnisemmer, maar zijn medepatiënt vindt het lijstje terug en ziet in deze tegenslag net de uitdaging om nog zoveel mogelijk zaken van het lijstje af te werken vooraleer ze sterven. Het resultaat is een prachtig drama over vriendschap, liefde voor het leven en omgaan met de dood.

Vandaag

Tegenwoordig is het opstellen van een Bucket list gelukkig niet meer exclusief voor mensen die terminaal ziek zijn. Meer en meer mensen kiezen ervoor een Bucket list op te stellen, om hen te helpen bewuster hun dromen en doelen na te streven. Op die manier hopen veel mensen niet alles uit te stellen tot later, want eerlijk: niemand weet wat later brengt! Wie kent geen voorbeeld van een persoon die z’n hele leven keihard werkte met het idee om na zijn pensioen met zijn zuurverdiende centjes te gaan reizen of in het buitenland te gaan wonen en vervolgens nog voor zijn pensioengerechtigde leeftijd overleed aan een hartaanval? Het hoeft niet eens zo drastisch te zijn: ook leeftijd, ziekte of bepaalde levensomstandigheden kunnen ervoor zorgen dat die droom die je al die tijd uitgesteld hebt tot later, plots niet meer realiseerbaar is.

Inspiratie

Een Bucket list opstellen is iets heel persoonlijks. De inhoud kan gaan van kleine wensen (eindelijk dat weekendje weg met je beste vriendin) tot grote dromen (de Mount Everest beklimmen). Ook goede voornemens kunnen een plaats krijgen op je Bucket list (eindelijk stoppen met roken of elke dag aan de mensen rondom je zeggen dat je van ze houdt), zodat je die niet steeds uit het oog verliest. Er zijn verschillende boeken geschreven over het opstellen van een Bucket list, in het Nederlands heb je ‘Het Bucketlistboek‘ van Elise de Rijck. Ook op het internet kan je volop inspiratie opdoen, neem eens een kijkje op bucketlist.org of put inspiratie uit pinterest onder #bucketlist, #wanderlust, enzovoort.

Mijn eigen Bucket list

Ik ben altijd een bezige bij geweest en heb steeds veel hobby’s gehad. Ik heb de kans gehad een studie en een job te doen die ik graag deed en heb mooie projecten kunnen doen in mijn passie, de muziek. Ik heb bijzonder waardevolle relaties en hechte vriendschappen opgebouwd, ik heb gereisd,… Maar ik ben nog jong en heb uiteraard nog 1.001 dingen die ik met mijn leven zou willen aanvangen.

Door mijn ziekte ben ik mij echter pijnlijk bewust geworden van het feit dat vele dingen die ik echt nog wou doen, nu onmogelijk zijn geworden. Sommige dingen kunnen nu eenmaal echt niet in een rolstoel, met zuurstof, met botten die bij het minste breken, enzovoort.

Ik ben mij ook meer bewust geworden van het feit dat er niet meer zoveel tijd is. Daardoor krijgt mijn eigen bucketlist meer en meer vorm. De laatste tijd heb ik ook al verschillende concrete plannen gemaakt om een aantal zaken van mijn lijstje te kunnen schrappen. Zo heb ik een cruise geboekt naar de Noorse fjorden, een bestemming die al lang op mijn verlanglijstje stond om ‘ooit eens’ te doen. Maar waarom uitstellen tot morgen wat je vandaag kan doen? Zeker als je helemaal niet zeker bent of je het morgen überhaupt nog kan doen.

Mijn bucket list is lang, maar dit is voor mij de top tien. Wat is die van jou?

  1. Cruise naar Noorse fjorden
  2. Marieke Vervoort ontmoeten en met haar spreken
  3. Midweekje of weekendje aan zee met zo’n strandrolstoel
  4. Tattoo laten zetten
  5. Musical zien in Londen of Parijs
  6. Groot barbecue-verjaardagsfeest met al mijn vrienden
  7. Met een aangepaste auto leren rijden
  8. Cirque du soleil zien
  9. Mee in een heteluchtballon
  10. Een dagtripje alleen weg met de trein

Denken jij wel eens bewust na over het opstellen van een Bucket list? Waar haal je je inspiratie? Heb je al een aantal zaken van je lijstje kunnen schrappen? Heeft je ziekte / handicap of de confrontatie met de ziekte / handicap / de dood van iemand anders je hierbij beïnvloedt? Inspireer elkaar in jullie reacties hieronder!

Achterblijven

Wat doe je als je niet geholpen hebt? Als je te laat bent? Hoe leg je uit dat je het niet opgemerkt hebt? Wat had je kunnen of moeten doen?

Ondanks mijn oproep psychologische begeleiding uit de taboesfeer te halen en ondanks de blootlegging van mijn eigen ervaringen met zelfmoordgedachten bleef erover praten en hulp zoeken te moeilijk voor hem.

Hulpeloos, zo voel je je als er iemand uit je leven verdwijnt. De rituelen die je achteraf volgt geven jou de kans afscheid te nemen en de zaken een plaats te geven. Je voelt je hol vanbinnen, het besef dat vanaf nu alles anders zal zijn en blijven sijpelt druppelsgewijs door tot het je pijnlijk duidelijk wordt en blijft. Maar de tijd tikt door en stilstaan is onmogelijk. Maar je probeert, met elke vezel van je lichaam, terug te gaan tot je beseft dat je niet verder geraakt dan herinneringen. We selecteren daarom een aantal typerende situaties en proberen zo toch te ontsnappen aan de voortstuwende realiteit.

Schuldgevoel smeert zich uit, over al deze fasen heen, wanneer je beseft dat je had kunnen helpen. De kans dat je een signaal, een woord, een gebaar zou hebben gemist breekt je hart en je begint elk gesprek, elk contact opnieuw af te spelen in je hoofd. Wat je ook doet, je bent nooit zeker dat je niets over het hoofd hebt gezien en dat maakt je wanhopig. Hoe dan ook, je bent te laat. Ooit stond ik aan de andere kant, op het punt dezelfde beslissing te nemen. De ontreddering, het verdriet en de pijn die ik zo’n beslissing nu voel en zie voortbrengen zijn zo onmetelijk veel harder dan ik ooit had kunnen inschatten. Ik ben overtuigd : de gedachte uit het leven te stappen als redmiddel is nooit een oplossing, altijd een probleem.

Laten we daarom samen het onderwerp zelfdoding uit de taboe halen, laten we psychologische begeleiding aanprijzen in plaats van het te brandmerken als een zaak voor zwakken en zotten en laten we onze geliefden de kans te praten over gevoelens, over emoties en over wat hen dwars zit zonder vooroordelen, zonder scrupules, zonder taboes!

 

Opgedragen aan zijn gigantisch hart en rauwe humor,

Ik hoop dat je de rust vond die je zocht en verdiende,

Mijn intens medeleven aan zijn familie en vrienden,

Bedankt voor alles.

s.

Heb jij ervaring gehad met een zelfmoord? Heb jij er al eens aan gedacht? Hoe ging jij er mee om? Wat heeft jou geholpen zoiets te verwerken?

Deel het hieronder met mij alsjeblieft, zo help je zowel mij als anderen die worstelen!

Psychologie als taboe

Tijdens mijn revalidatie kreeg ik één uur per twee weken om met een psycholoog te praten over mijn verlies, pijn en angsten. Je kan je inbeelden dat ik de moed niet had om aan te halen dat mijn wereld zo vijandelijk, pijnlijk, vreemd en onmogelijk was geworden dat zelfmoord in de lijst met oplossingen voor mijn problemen was komen te staan…

Ik doe de deur naar de badkamer open. De natte geur van een slecht geventileerde vochtige ruimte met een hint van shampoo dringt mijn neus binnen. Ik beweeg net iets te bruusk, lap, mijn been schiet van mijn rolstoel en gaat de lucht in. Ik zucht en nadat de spieren in mijn benen, buik, handen, armen en rug besluiten terug te ontspannen, steek ik mijn handen onder mijn knie en probeer mijn voet terug op de voetsteun te krijgen. Zodra ik mijn been probeer op te heffen, spannen mijn beenspieren weer op en wordt het een gevecht tussen biceps en hamstrings.

Ik rol uiteindelijk onder de douche en zet de kraan open. Zalig lauw water loopt over mijn wangen, mijn kleren in, over mijn rolstoel, tot aan mijn schoenen. Ik grijp naast me, graai in het muurkastje naar mijn toiletzak en gooi in mijn zoektocht al de rest van mijn spullen van het schap. Mijn vingers hebben moeite met het gewicht van de zak en mijn anders zo verdomd spastische buikspieren zijn nu zo slap dat ik bijna opzij uit mijn stoel val. Ik kan net op tijd mijn toiletzak op mijn schoot gooien en mijn net bevrijde hand tegen de zijkant van het kastje zetten. Water loopt in mijn ogen en ik moet hard ademen door de inspanning om terug recht te gaan zitten.

Ik grabbel in mijn bruine toiletzak en kom er condooms tegen en een speciaal pakje doekjes met “hormonen” op. Souvenirs uit Australië van wat de tijd van mijn leven moest worden, nee, geweest was. De condooms doen een ziek gevoel van ironie opborrelen terwijl de doekjes met “wipe-on sex-appeal”, aangekocht in een zatte bui, mij terugbrengen naar mijn eerste week in Sidney. Ik focus me terug op mijn zoektocht en vind na even verder graven wat ik nodig heb.

Ik duw de bruine zak van mijn schoot, de grond op. Zet me wat onderuit in de rolstoel en blaas mijn longen leeg tot de laatste molecule. Ik schok als ik terug inadem en als mijn volle longinhoud weer gevuld is span ik op en… SCHREEUW zonder geluid. Ik zet mijn kaken stevig op elkaar, trek met een vuist aan mijn haren en duw met mijn handpalmen op mijn schedel, knijp mijn ogen dicht en tril en schreeuw muisstil.

Mijn adem is op en schokkend hap ik naar lucht. Ik ontspan, helemaal, laat los. Tranen mengen met water uit de douchekop en handen en armen hangen levenloos naast me. De wereld wordt dof en vaag want ik heb het opgegeven, ik stel teleur, breek beloften en word misselijk van mezelf. Ik keer innerlijk binnenstebuiten en gevoelens van haat, walging en hulpeloosheid vullen mij. Ik grijp waar ik naar op zoek was en zet het op mijn arm.

Mijn hart gaat tekeer, het water kleurt rood en ik wacht. De pijn gaat weg, de zorgen glijden van mij af en rust neemt eindelijk over. Mijn lichaam ontspant, mijn zicht vertroebelt en ik val in slaap…

– “Steven?…Ahum… Steven? Het is tijd voor jouw medicatie, heb je al gesondeerd?”

Ik schrik op aan mijn bureau en word rood alsof ik net betrapt werd op masturberen.

– “Euh, euhm, ah, euh, nee, ik ging dat euh, eigenlijk nu doen…”.

Ik pak een sonde van onder mijn bureau en rol naar de badkamer, die uit mijn fantasie, met het plotse besef dat ik helemaal niet weet wat er volgt na de laatste hartslag…

Verbetering op alle vlakken

De revalidatie die je krijgt als je gehandicapt bent geworden, focust duidelijk enorm op het fysieke terwijl de grootste en moeilijkste inspanningen juist moeten gebeuren op psychologisch vlak. Vaak wordt er enkel ‘praat-therapie’ aangeboden en dan enkel aan zij die er zelf expliciet om vragen. Tijdens mijn revalidatie kreeg ik ocharme één uurtje per twee weken om met een professional te praten over het verlies van mijn oude leven, de pijn van mijn nieuwe leven en de angsten voor mijn toekomst. Te weinig tijd om ook nog eens te vertellen dat zelfmoord in de lijst met oplossingen voor mijn problemen was komen te staan.

Dit hierboven was een echte fantasie van mij. Tot ik een paar maanden geleden besloot dat doodgaan voor mij niets oplost en ik niet in staat ben te begrijpen wat ‘dood zijn’ eigenlijk inhoudt. Geloof me, de psychologische impact van een wereld die instort, wordt onwaarschijnlijk onderschat. Daarom zou ‘mentale revalidatie’ mee in het weekschema moeten worden ingepland, minstens een paar uur per week. En er zouden zoveel mogelijk vormen van therapie beschikbaar moeten worden gemaakt: danstherapie, schildertherapie, muziektherapie, therapie met dieren, enzovoort.

Help jezelf

Gelukkig hoef je niet te wachten tot iemand met politieke macht het licht ziet en besluit deze zorg toe te voegen aan het bestaande pakket. Er zijn namelijk alternatieven zoals de zelfmoordlijn, zelfhulpgroepen en zelfs online hulp voor mensen met echt zware psychologische problemen – allemaal terug te vinden via de Centra voor Algemeen Welzijnswerk.

Ikzelf vond rust in het werken aan mijn projecten (zoals deze blog), genieten van gezelschap en lekker eten en drinken. Als het écht slecht gaat, praat ik met vrienden, familie, mijn psycholoog of online met de zelfmoordlijn. Want als je je alleen en machteloos voelt, is er logischerwijze geen betere remedie dan contact met anderen die jou die macht teruggeven, hoe moeilijk die eerste stap ook is.

Ik ben echt benieuwd waarin jij rust vindt en wat jouw ervaring is. Deel je het met me?